Students Save 30%! Learn & create with unlimited courses & creative assets Students Save 30%! Save Now
Advertisement
  1. Business
  2. Finance
Business

Як прыцягнуць сродкі ў бізнес з дапамогай IPO

by
Difficulty:IntermediateLength:LongLanguages:
This post is part of a series called Funding a Business.
The Pros and Cons of Having Private Equity Firms Invest In Your Business
How to Raise Funding for a Business

Belarusian (беларуская мова) translation by Olya Misuraghina (you can also view the original English article)

Сардэчна запрашаем на фінішную прамую.

У нашай серыі з васьмі артыкулаў пра фінансаванне бізнесу мы разгледзелі розныя варыянты, ад краудфандинга да венчурнага капіталу. Цяпер, у нашым апошнім уроку, мы вывучым першаснае размяшчэнне акцый (IPO).

Перш вы даведаецеся, што такое IPO і з чаго складаецца гэты працэс, ад пачатку да канца.

Затым вы зразумееце, якія ёсць «за» і «супраць» у IPO як спосабу фінансавання бізнесу, і разгледзьце некаторыя ключавыя элементы паспяховага IPO.

У канцы мы азірнемся назад на ўсю серыю і супаставім ўсе дэталі. Да гэтага часу ў вас з'явіцца дакладнае ўяўленне аб пераліку даступных варыянтаў для вашага бізнесу на розных стадыях яго развіцця. Вы будзеце ведаць, што менавіта падыдзе для вашага канкрэтнага выпадку, будзеце ясна разумець магчымыя недахопы і тое, як паспяхова прыцягнуць грашовыя сродкі. 

1. Што такое IPO? 

Вы ўвесь час чуеце аб IPO ў навінах, звычайна гэта тычыцца такіх вядомых тэхнічных фірмаў, як Facebook і Twitter, з загалоўкамі аб тым, колькі мільярдаў даляраў яны прыцягнулі.

Але што такое канкрэтна - IPO? Давайце растлумачым гэта, выкарыстоўваючы ў якасці прыкладу Facebook.

Гэтая кампанія, вядома, хутка вырасла з часу запуску ў 2004г. і атрымала фінансаванне спярша ад бізнес-анёла, а потым - ад венчурных капіталістаў. Да 2012г. Facebook так разросся, што яму былі патрэбныя значна больш буйныя памеры фінансавання, каб працягнуць расці. Рашэннем стала IPO.

Гэта азначала, што Facebook з закрытай кампаніі стаў адкрытай кампаніяй. Да IPO ёю валодаў заснавальнік Марк Цукерберг разам з іншымі ключавымі супрацоўнікамі, акрамя таго, у ліку мінарытарных акцыянераў былі венчурныя капіталісты і іншыя інвестары. Для астатніх з нас не было ніякай магчымасці атрымаць кавалак ад гэтага торта. Цяпер мы можам стаць саўладальнікамі Facebook, проста увайшоўшы ў свой брокерскіх рахунак і націснуўшы «Набыць». 

Вось як адбываўся гэты працэс. 1 лютага 2012 года. Facebook падаў у Камісію па каштоўных паперах і біржам дакумент, які паведамляў, што кампанія збіраецца стаць адкрытай, з прадастаўленнем падрабязнасьцяў аб прапанове і самой кампаніі. Ён усё яшчэ даступны анлайн тут. Па сутнасці, ён паведамляе, што Facebook збіраўся прадаць вялікі кавалак акцый кампаніі з надзеяй выручыць 5 мільярдаў даляраў.

Потым інвестары аналізавалі прапанову і вырашалі, ці жадаюць яны ўкласці грошы. Банкі з Уол стрыт, такія як «Morgan Stanley» і «Goldman Sachs», пагадзіліся гарантаваць здзелку, што азначае, што яны абавязаліся прадаваць акцыі буйным інвестарам і купіць усе акцыі, якія не будуць прададзеныя. Марк Цукерберг разам з калегамі праводзілі прэзентацыю, сустракаючыся з патэнцыяльнымі інвестарамі і размаўляючы з імі з нагоды здзелкі.

Нарэшце, акцыі былі ацэненыя ў 38 $ за штуку, і інвестары раскупілі іх. На самай справе, попыт быў настолькі высокі, што Facebook у выніку сабраў 16 мільярдаў даляраў, на 11 мільярдаў даляраў больш таго, што планавалі першапачаткова. Акцыі Facebook сталі публічна прадавацца на біржы Nasdaq, і зараз кожны дзень мільёны людзей могуць купляць і прадаваць долі гэтай кампаніі.

Вось як адбывалася першапачатковае публічнае прапанову Facebook. Сапраўды гэтак жа гэты працэс праходзіць і ў іншых кампаній, хоць памер сабраных сродкаў звычайна ніжэй. У сярэднім, у ЗША гэта за 126 мільёнаў даляраў, у астатнім свеце - 256 мільёнаў даляраў, што нашмат ніжэй, чым у Facebook, але ўсё ж гэта істотны памер фінансавання для любой кампаніі. Як правіла, першапачатковыя ўладальнікі захоўваюць за сабой кантроль і долю ў кампаніі, у той час як грамадства валодае большасцю акцый. Часцей за ўсё IPO праходзяць на Нью-Йоркскай фондавай біржы, за ёй - Ганконг і Лондан.

Цяпер, калі мы разгледзелі працэс, давайце прымем да ўвагі «за» і «супраць» IPO для кампаній, якія жадаюць прыцягнуць капітал. 

2. Перавагі IPO 

Асноўная перавага IPO відавочна і выцякае з памераў грашовых сродкаў, пра якія мы гаворым. Але, акрамя гэтага, існуюць і іншыя прычыны праводзіць IPO.

Буйныя памеры фінансавання

Як мы бачым на прыкладзе Facebook, IPO можа стаць выдатным спосабам сабраць вялізную колькасць грошай. Бізнес-анёлы і венчурныя капіталісты дапамагалі кампаніі расці ў яе раннія гады, але іх інвестыцыі зацямнілі тыя 16 мільярдаў даляраў, якія прыйшлі, калі кампанія стала адкрытай.

Доступ да публічнага рынку - гэта доступ да мільёнаў інвестараў, буйным і невялікім, і грошы, якія яны прадстаўляюць, могуць моцна стымуляваць рост кампаніі і дапамагчы ёй перайсці на наступны ўзровень.

Вярнуцца, каб атрымаць больш 

Не забывайце, што першая літара ў слове «IPO» перакладаецца як «першаснае». Першае публічнае прапанову не абавязкова павінна быць апошнім. Калі кампанія патрапіла ў спіс фондавай біржы, у будучыні ёй будзе прасцей вярнуцца і прыцягнуць яшчэ больш сродкаў, прадаўшы больш акцый.

Або, з другога боку, калі ў кампаніі здаровае фінансавае становішча і яна генеруе шмат наяўных грошай, можна з лёгкасцю выкупіць акцыі таму. У мінулым годзе фірма «Apple» выкупіла акцый на 40 мільярдаў даляраў. Калі кампанія выйшла на публічны гандаль, гэта дае ёй вялікую гнуткасць у фінансаванні.

Больш шырокая вядомасць 

Калі кампанія аб'яўляе, што яна становіцца адкрытай, гэта імгненна прыцягвае ўвагу СМІ. Вакол IPO такіх кампаній, як Facebook і Twitter, дзеецца крайняе вар'яцтва, але нават больш дробныя фірмы могуць прарэкламаваць сябе падчас IPO.

А пазней, калі вы ўжо гандлюеце як адкрытая кампанія, уявіце сабе ўсе тыя калонкі аб інвеставанні і парады па акцыях, уявіце аналітыкаў і экспертаў, разважаюць над вашымі квартальнымі справаздачамі аб прыбытках і якія рэкамендуюць купляць, прадаваць або прытрымаць вашыя акцыі. Гэта рэклама, якая павышае ступень даверу вашай кампаніі і можа прывесці да адкрыцця новага бізнесу.

Ваша ўласная валюта 

Калі кампанія становіцца адкрытай, яе долі становяцца своеасаблівай валютай. Напрыклад, многія адкрытыя кампаніі дораць акцыі сваім супрацоўнікам у якасці стымулу і ўзнагароды за добрую працу. Закрытыя кампаніі таксама могуць так паступаць, але, калі акцыямі можна лёгка гандляваць, гэта гучыць больш прывабна.

Адкрытыя кампаніі таксама часцяком выкарыстоўваюць свае акцыі ў якасці валюты для куплі іншых бізнэсаў. Нядаўна Comcast пагадзіўся набыць за 45 мільярдаў даляраў Time Warner Cable, але ён не будзе плаціць наяўнымі, а прапануе ў якасці аплаты свае ўласныя акцыі. Гэта звычайная практыка - выкарыстоўваць акцыі, каб часткова або цалкам фінансаваць карпаратыўнае паглынанне, гэта дае кампаніям магчымасць здзяйсняць буйныя здзелкі без неабходнасці прыцягваць дадатковыя сродкі. 

3. Недахопы IPO 

Перавагі гучаць даволі пераканаўча, але, як і ў іншых спосабаў фінансавання, у IPO ёсць свой кошт. Вось некаторыя недахопы IPO: 

Дорага і працаёмка 

Калі кампанія становіцца адкрытай, разам з гэтым пачынаецца вельмі працаёмкі працэс, вы ўступаеце ў строга спарадкаваны свет. Вам трэба будзе наняць кансультантаў па IPO, юрыстаў, аўдытараў і страхавальнікаў, умацаваць свой бухгалтарскі аддзел і стварыць новую каманду па адносінах з інвестарамі.

Давядзецца перыядычна падаваць падрабязныя справаздачы ў Камісію па каштоўных паперах і біржам, сустракацца з аналітыкамі з Уолл стрыт, праводзіць сустрэчы акцыянераў і гэтак далей. Сярэдні кошт IPO складае 3,7 мільёна даляраў, а зверху - 5-7% камісіі гарантам размяшчэння, і пазней - 1,5 мільёнаў даляраў у год, каб адпавядаць усім патрабаванням публічнай кампаніі.

Раздробленая ўласнасць 

Калі кампанія становіцца адкрытай, яна прадае велізарная колькасць акцый, і, само сабой, атрымліваецца, што доля першапачатковых уладальнікаў памяншаецца. Часам у гэтым і ёсць мэта: у рэшце рэшт, вы атрымліваеце выдатную кампенсацыю за гэтыя акцыі, і некаторыя ўладальнікі выкарыстоўваюць IPO, каб часткова выйсці з кампаніі. Але сутнасць у тым, што вы адмовіліся ад вялікай долі ў сваёй фірме, а гэта азначае, што вы таксама адмовіліся ад значнай часткі будучай прыбытку. 

Перадача інфармацыі 

Як вам здаецца, ці жадаюць вашыя канкурэнты даведацца ўсе дэталі вашага бізнесу, убачыць, на чым канкрэтна вы робіце грошы, а на чым - ня робіце, якія вашы моцныя і слабыя бакі і ў чым складаецца карпаратыўная стратэгія?

Што ж, калі вы вырашаецеся на IPO, менавіта гэта яны і змогуць зрабіць. Велізарная колькасць інфармацыі становіцца грамадскім здабыткам, і любы, хто можа падлучыцца да інтэрнэту, зможа прачытаць ваш гадавы справаздачу і нарматыўныя дакументы і даведацца ўсё, што закрытая кампанія аддае перавагу трымаць у таямніцы.

Адказнасць перад акцыянерамі 

Вы заўважылі, як часта члены праўлення кажуць пра такія рэчы, як «максімізацыя акцыянернай кошту»? Гэта таму, што пасля IPO бізнесам валодаюць акцыянеры, а не генеральны дырэктар ці старшыня. Кожны квартал кампаніі абавязаны публікаваць свае вынікі і адказваць перад акцыянерамі за кожную страчаную магчымасць або несуцяшальную лічбу продажаў. Часам гэта можа прывесці да таго, што фокус становіцца кароткатэрміновым: начальства спрабуе дасягаць квартальных мэтаў, не думаючы пра тое, што будзе лепш для фірмы ў будучыні.

У пайшчыкаў таксама ёсць права голасу, і яны могуць прымаць рашэнні на штогадовым агульным сходзе, які вы павінны выконваць. Часам ўплывовыя акцыянеры могуць мець перавагу ў тым, што тычыцца стратэгіі кампаніі, што нядаўна адбылося з рознічнай гандлёвай кампаніяй «JC Penney».

4. Складнікі паспяховага IPO 

Папярэднія варыянты фінансавання з нашай серыі артыкулаў здаваліся няпростымі, але IPO, верагодна, самы складаны з усіх. Вам давядзецца мець справу з вялікай колькасцю розных бакоў і рэструктураваць ўсю кампанію, а таксама рабіць так, каб ваша прапанова спадабалася інвестарам з Уол стрыт і Мэйн стрыт.

Вось некаторыя складнікі паспяховага IPO.

Прыдатная каманда 

Вы не можаце правесці IPO у адзіночку. Спярша вам спатрэбяцца вопытныя юрысты і кансультанты па IPO, якія правядуць вас праз лабірынт нарматыўна-прававых актаў і дапамогуць правільна скласці прапанову. І не забудзьцеся пра гарантыі з Уол стрыт, якія ацэняць прапанову і будуць прадаваць яго сваім кліентам.

Акрамя таго, вам, хутчэй за ўсё, прыйдзецца таксама ўмацаваць сваю кіраўнічую каманду. Адна з галоўных складнікаў, на якую звяртаюць увагу патэнцыйныя інвестары, - гэта вопыт і кампетэнтнасць лідэраў кампаніі, таму варта падумаць аб найманні некалькіх цяжкіх нападнікаў, што асабліва тычыцца такіх ключавых пасад, як, напрыклад, галоўны фінансавы дырэктар. Паспрабуйце займець не проста таленавітых людзей, але і тых, хто ведае, як мець справу з Уол стрыт. Добрая навіна ў тым, што перспектыва правядзення IPO можа стаць выдатным спосабам прыцягнуць таленавітых супрацоўнікаў у сваю каманду.

Правільна аформленая дакументацыя 

Інвестары будуць старанна вывучаць вашыя рахункі і чапляцца да ўсіх недахопаў, так што для паспяховага IPO трэба ўсё правільна падрыхтаваць. Многія кампаніі імкнуцца павялічыць свой баланс перад IPO, прыцягваючы дадатковыя сродкі.

Тым не менш, не варта занадта захапляцца. Groupon быў схільны рэзкай крытыцы пасля выкарыстання ім нетрадыцыйных мер уліку, каб паказаць прыбытак у дакументацыі па IPO, і ў выніку кампаніі прыйшлося перагледзець сваю заяўку і прызнаць, што на самой справе яна несла страты.

Лепшы падыход для кампаній - гэта прывесці свае рахункі ў добрую форму перад заяўкай, падрыхтавацца да дакладнага вывучэньня кожнай лічбы, кожнага здагадкі або прагнозу і быць напагатове, каб пераканаўча растлумачыць любыя бачныя недахопы.

Правільны падыход 

Леташняе IPO кампаніі «Twitter» шырока абмяркоўвалася інвестарамі, і адна з прычын гэтага - намаганні кіраўніцтва «Twitter»: тое, як яны абходжвалі інвестараў, ладзілі доўгія прэзентацыі і адказвалі на пытанні датычна свайго бізнесу і стратэгіі.

«Яны з належнай павагай паставіліся да працэсу правядзення IPO,» - сказаў аналітык даследчай групы «Pivotal» Браян Вайзер у артыкуле «USA Today».

Іншыя паспяховыя IPO, напрыклад, тое, што праводзіла кампанія «Google» у 2004г., Таксама былі заснаваныя на блізкай зносінах з інвестарамі. Заснавальнікі Лары Пэйдж і Сяргей Брын напісалі асабістае ліст інвестарам, абмаляваў асноўныя прынцыпы і стратэгіі кампаніі.

Прыдатная цана 

Гэта не так проста. Вы можаце вырашыць, што самая высокая цана з магчымых будзе лепш за ўсё, але ўсё крыху больш складана. Запомніце: мэта ў тым, каб пераканаць інвестараў набыць вашы акцыі, так што ў якасці заахвочвання вам трэба прапанаваць ім зніжку. З акцыямі гэта звычайная практыка - яны скачуць у першы дзень таргоў на 15-20%, па сутнасці, гэта ўзнагароджанне для ранніх інвестараў.

Калі вы ўсталюеце занадта высокую цану, IPO не выкліча дастатковага цікавасці, і вам будзе складана прадаць дастатковую колькасць акцый і падтрымліваць цану пасля IPO. Гэта адбылося з Facebook на IPO, калі гаранты вымушаныя былі падтрымліваць акцыі, каб захаваць кошт размяшчэння на ўзроўні 38 даляраў.

З іншага боку, вы не хочаце выпусціць сваю выгаду. Акцыі Twitter у першы дзень выраслі на 73%, што было выдатнай навіной для інвестараў, але азначала, што кампанія магла вышэй ацаніць сваю долю і сабраць больш сродкаў. Так што гэта пытанне раўнавагі. 

5. Пра што вы даведаліся 

Як вы ўбачылі, IPO - гэта цудоўны спосаб прыцягнуць буйны капітал, звярнуўшыся да шырокаму колу інвестараў. IPO дае кампаніі больш гнуткасці ў фінансаванні, павялічвае яе папулярнасць і з'яўляецца спосабам прыцягнуць і узнагародзіць таленавітых работнікаў.

Але гэта таксама складаны і дарагі працэс, які мае на ўвазе пад сабой тое, што вы адмовіцеся ад асноўнай долі ў кампаніі, выставіце на ўсеагульны агляд падрабязную фінансавую і стратэгічную інфармацыю і будзеце адказваць перад акцыянерамі і аналітыкамі з Уол стрыт за кожнае буйное рашэнне, якое прымаеце.

У нашай серыі артыкулаў мы плаўна перайшлі ад варыянтаў, падыходных невялікім фірмам, да варыянтаў для больш сталых кампаній. Мы разгледзелі самастойнае фінансаванне бізнесу, атрыманне пазыкі і краўдфандынг, а таксама розныя магчымасці, звязаныя з інвестыцыямі: бізнес-анёлаў, венчурны капітал і прамыя інвестыцыі.

Ва ўсіх гэтых разнастайных варыянтах ёсць штосьці агульнае: у іх ёсць моцныя перавагі, але і значныя недахопы. Прыцягваючы фінансаванне, вы павінныя будзеце чымсьці аддзячыць, няхай гэта будуць грошы, кантроль, доля будучага прыбытку ці нешта яшчэ.

Мэта гэтай серыі - даць вам досыць інфармацыі, каб вы разумелі, што ўключае ў сябе кожная стратэгія фінансавання і ў чым яе рызыкі, змаглі прыняць абгрунтаванае рашэнне, што менавіта падыдзе вашаму бізнесу, і атрымалі поспех, што б вы ў выніку ні абралі.

Калі вы прапусцілі нейкі артыкул, вы можаце нагнаць усю серыю «Фінансаванне бізнесу» ад пачатку да канца. 

Крыніцы 

Малюнак: Галаваломка створана SooAnne з «Noun Project».

Advertisement
Advertisement
Looking for something to help kick start your next project?
Envato Market has a range of items for sale to help get you started.